(ရောင်စုံတိမ်တံတား၊ ကိုကိုမောင်) စီပီပန်းကို စီပီကြာပန်းဟုလည်း ခေါ်နိုင်၍ Nymphaeaceae မျိုးနွယ်ဝင်ဖြစ်ပြီး ပန်းပွင့်များသည် ကျောက်စိမ်းကဲ့သို့ ဖြူဖွေးပြီး အလွန်လှပသည်။ ယူနန်ပြည်နယ် တာ့လီပိုင်လူမျိုးကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု အယ်ယွမ်ခရိုင်တွင် ဤအပင်အရ အမည်ပေးထားသည့် ရေကန်တစ်ခုရှိပြီး စီပီကန်ဟု ခေါ် ထားသည်။ ယခင်မှ စီပီကန်၏ မျက်နှာပြင်တွင် စီပီပန်းများ အပြည့်ပွင့်ခဲ့သော်လည်း ဤလှပသောအပင်သည်ကြီးထွားမှုပတ်ဝန်းကျင်အပေါ် တင်းကျပ်သောလိုအပ်ချက်များ ရှိခြင်း၊ ငါးများ၏ အကြိုက်ဆုံးအစားအစာ ဖြစ်ခြင်းနှင့် ကြီးထွားမှုနှုန်းမှာ နှေးကွေးခြင်းတို့ကြောင့် ယခုအချိန်တွင် စီပီကန်ထဲ၌ စီပီပန်းများကို ရှာတွေ့ရန် ခက်ခဲသည်။

မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း အယ်ယွမ်ခရိုင်ရှိ ဒေသခံရွာသူရွာသားများသည် သူတို့၏ခြံဝင်းထဲတွင် စီပီပန်းများကို သူ့အလိုလို စိုက်ပျိုးကြပြီး ရလဒ်ကောင်းများ ရရှိခဲ့သည်။ စီပီပန်းများသည် နှစ်စဉ် ဇူလိုင်လနှင့် သြဂုတ်လတို့တွင် ပွင့်ဖူးလျက်ရှိပြီး နေ့စဉ် နံနက် ၁၁ နာရီမှာ ရှေ့စဉ်နောက်ဆက် ပွင့်လေ့ရှိ၍ မွန်းတည့်အချိန်တွင် ဝေဝေဆာဆာ ပွင့်ဖူးလာကာ ညနေ ၅ နာရီတွင် ပိတ်လေ့ရှိသည်။ နေရောင်ခြည်အောက်တွင် ပွင့်နေသော စီပီပန်းများသည် ကျောက်စိမ်းကဲ့သို့ ဖြူဖွေးပြီး ကဗျာဆန်၍ ပန်းချီးကားကဲ့သို့ လှပသည်။

茈碧花又名茈碧莲，属睡莲科，花朵洁白如玉，十分美丽。在云南省大理白族自治州洱源县，就有一个以此种植物命名的湖泊——茈碧湖。曾经的茈碧湖，湖面上开满了星星点点的茈碧花，但由于这种美丽的植物对生长环境要求苛刻，又是鱼类的爱食，且生长速度慢，如今，茈碧湖内已再难寻觅到茈碧花的踪影。

近年来，洱源县当地村民自发引种茈碧花，在庭院进行人工培育，成效较好。茈碧花的花期为每年七八月份，每天上午11时陆续开放，正午时最盛，下午5时闭合。迎着阳光绽放的茈碧花，洁白如玉，如诗如画。（杨润桃）